ÇİZGİLERİN KIYISINDAKİ SES / Öykü

ÇİZGİLERİN KIYISINDAKİ SES

Hasan Çelikkol

Öykü

Mimarlık ofisinin pencerelerinden giren ışık, bilgisayar ekranlarının donuk parıltılarını aydınlatıyordu. Dışarıda kavurucu yaz sıcağı vardı ama içeride, kahve kokusunun ve bitmeyen çizimlerin yarattığı bir sessizlik hâkimdi. Bu sessizliğin ortasında, beş kişilik ekibin gündelik hayatı sürüyordu.

Murat, bir ay önce duyurulan yarışmaya hazırlanıyordu. Masasının kenarında, kalemlerini itinayla sıraya dizerken yüzünde kararlı bir ifade vardı. Arkadaşlarının “kazanamazsın” sözleri, zihninde üst üste yığılıyordu. İçlerinden yalnızca Selin, başka türlü bakıyordu Murat’a. Söyledikleri, bir teselli gibiydi. "Denemelisin," diyordu, "belki de düşündüğün kadar uzak değildir kazanmak." Ama yine de içinde, kendisini sürekli kemiren bir ses vardı: “Ya arkadaşlarım haklılarsa? Bütün bu çabam yalnızca bir hırstan ibaretse?” Sonra Selin’in bakışları geliyordu gözünün önüne. Onun sözleri değil, gözlerindeki güven daha çok yer ediyordu belleğinde. Ela gözler, ona hep kendi içindeki puslu alanı göstermek için açılmış bir pencere gibiydi. “Belki de,” diyordu kendi kendine, “bu yarışmaya katılmak, kazanmak ya da kaybetmek değil, kendi yolumu bulmakla ilgili.”

X

Murat, çizgilerin arasında kaybolurken, durup dinlenmeden çiziyordu. Kalemi kâğıda değdikçe kafasının içinde binalar yükseliyor, ardından kendi gölgesinin ağırlığıyla darmadağın oluyordu. Çizdiği hiçbir kütle, hiçbir cephe, hiçbir plan ona yetmiyordu. Sabahları bir kütle kompozisyonuyla uyanıyor, akşam olunca o kompozisyonun taşıyıcı sisteminin çöktüğünü görüyordu. Ama ertesi gün yine masa başına oturuyor, yeni bir perspektif inşa etmeye çalışıyordu.

Projenin teslim günü yaklaştıkça, Murat’ın ofisteki varlığı daha da sessizleşiyor, gözlerinin altındaki yorgunluk çizgileri derinleşiyordu. Masasının üzerinde üst üste birikmiş eskiz ruloları, buruşturulmuş kâğıt parçaları adeta ona bakıyor, “Artık bitir!” diyordu. Her kat planı bir başka eksiklik, her kesit çizgisi bir başka yanlış gibi görünüyordu ona.

Selin, kendi masasındaki uygulama projelerine eğilmiş, detay paftalarıyla uğraşırken göz ucuyla Murat’ın masasına bakıyordu. Onun kâğıtlarının arasına karışan kararsızlıkları seziyordu. Murat ise bu bakışların her seferinde kalbinin ritmini değiştirdiğini fark ediyor, eliyle çizdiği bir kontur çizgisinin bile Selin’in gözlerinin önünde titrediğini hissediyordu.

Nihayet kâğıt üzerinde Selin’le yaşayabilecekleri bina yükselmeye başladı. Bir kütle tasarımından çok, bir hayalin planı gibiydi bu. Geniş pencerelerden süzülen ışık, içerideki yaşamı dışarıdaki bahçeyle buluşturuyor, mekânı neredeyse şeffaflaştırıyordu. Çevresini saran ağaçların gölgeleri, cephenin ritmini tamamlıyor, ortadaki küçük gölet güneş ışığını yansıtıp projeye dingin bir akış katıyordu.

Avlunun ortasında bir boşluk bıraktı Murat; Selin’in kahkahasının yankılanabileceği bir boşluk… Kat planlarının merkezinde hep bir avlu, bir nefes alma noktası vardı. Sirkülasyon çizgilerini belirlerken, Selin’in ofiste yürüyüşünü hatırladı: yavaş, ama etrafı fark eden bakışlarla. Belki de o yüzden koridorları kısa tuttu, odaları ışığa açılan geniş kapılarla birleştirdi. Cephe çizgilerinde ise hep onun saçlarının dalgalarını düşündü. Sarı saçların gün ışığında parıldayışını cam yüzeylerde, gölgeli kısımlarda ve balkon korkuluklarının incelikli çizgilerinde aradı. Her detay, onun bir bakışını, bir gülüşünü saklıyordu.

Akşam olduğunda, Murat masasının üzerindeki son çizgiyi attı. Projesi tamamlanmıştı. Artık yalnızca hayalinde değil, kâğıdın üzerinde de Selin vardı: göletin başında oturuyor, geniş pencerelerden süzülen ışıkta dolaşıyor, avlunun ortasında ona bakıyordu. Kafasında hâlâ Selin’in ela gözleri ve gülüşü vardı ama bu kez hayali çizgiler ve renklerle somutlaşmıştı.

Ertesi sabah, saat tam dokuzda dosyayı jüri masasına bıraktı. Çizim paftalarını dikkatle üst üste koydu, maketini yanına yerleştirdi. O an derin bir nefes aldı. Sanki bütün yorgunluğu, bütün uykusuz geceler ve endişeler, kalbinin çarpıntısıyla birlikte bir anlığına hafifledi. İçinden geçen tek şey şuydu: “Artık yalnız değilim; bu proje Selin’in gözlerinden bakıldığında tamamlanmış oldu.”

X

Salon, yarışmaya katılan projelerin büyük boy paftaları, maketleri ve görselleriyle doluydu. Duvarlarda yer yer kentsel ölçekli planlamalar, masaların üzerinde ise ince işçilikle hazırlanmış maketler sıralanıyordu. Her köşeden farklı bir üslup, farklı bir bakış açısı hissediliyordu: kiminde modernist bir sadelik, kiminde abartılı postmodern jestler, kiminde de yerel mimarinin izleri.

Katılımcılar ve davetliler sıralara yerleşmişti. Kâh sessiz fısıldaşmalar duyuluyor, kâh bir kalemin düşüşü salondaki gerginliği daha da görünür kılıyordu. Projelerini savunmuş, jüri kararını bekleyen genç mimarlar ellerini dizlerine sıkıca bastırıyor, bazıları başlarını öne eğiyor, bazılarıysa gözlerini tavana dikmiş, sabırsızca açıklama anını bekliyordu.

Murat, arka sıralardan birinde oturuyordu. Avuç içleri terlemiş, kalbinin ritmi sanki tüm salonu dolduran uğultuya karışmıştı. Ellerinin hafifçe titrediğini saklayamıyor, gözlerini bir o makete, bir paftaya, bir de jüri masasına kaydırıyordu.

Seçici kurul başkanı mikrofonu eline aldı. Kravatını düzeltti, gözlüğünü çıkartıp notlarına baktı. Sonra kısa bir selamlamayla konuşmaya başladı:

“Bu yılın yarışması, olağanüstü nitelikte projelere sahne oldu. Her birinizin emeğine teşekkür ediyoruz. Ve şimdi…”

Bir an için salonun sesi kesildi. Fısıldaşmalar durdu, kalemler masalara bırakıldı, nefesler tutuldu. Murat’ın kulaklarında yalnızca kendi kalp atışını duyuyordu. Zaman sanki ağır çekimde akıyordu.

Başkan devam etti:

“Bu yılın yarışma birincisini kürsüye davet ediyorum. Yarışmayı kazanan…”

Salonda buz gibi bir sessizlik oldu. Kimileri başını çevirip yanındakine baktı, kimileri gözlerini jüriye dikti.

X

Yarışmayı kazanan genç mimar kürsüye çıktı. Gözleri salondaki kalabalığı taradı; alkışlar hâlâ devam ediyordu. “Hepinize teşekkür ederim,” dedi, sesi ilk anda hafif titriyordu. Sözler kürsüde yankılanırken, Murat hafifçe gülümseyip birinci gelen mimarı alkışlamaya başladı.

O an fark etti ki asıl yarış, jüri salonunda değil, kendi içinde sürüyordu. Uykusuz geceler, buruşturulmuş kâğıtlar, defalarca yeniden çizdiği planlar… Hepsi bir kayıp değil, geleceğe açılan kapının anahtarıydı. Elleri alkış tutarken içinde hiç bilmediği bir azim filizleniyordu. “Yeniden çizeceğim. Daha büyük, daha sağlam, daha cesur…” dedi. O an, göğsünde bir sancı hissetti ama bu sancı doğum sancısıydı. Yeni bir inancın, yeni bir yolun sancısı. Yeniden başlama cesaretinin sancısı. Ayağa kalktı, alkışlarına devam ederken gözlerinde parlayan ışık artık sadece Selin’den değil, kendi içinden doğuyordu.